Wijntrends

De wereldwijde wijn business staat duidelijk voor zéér grote uitdagingen, maar globaal lijkt 2025 een overgangsjaar:

De wereldwijde vraag:
- De vraag lag in 2024 op het laagste niveau sinds 1961, vooral te verklaren door
  - Dalingen in en onzekerheid over de koopkracht van particuliere huishoudens
  - De versterkte langetermijntrend naar NOLO wijnen, gekoppeld aan het feit dat de alcoholvrije wijnen nog geen "aangename wijnen" zijn
  - Veranderende consumentenvoorkeuren, o.a. jongeren gaan eerder op zoek naar hippere drankjes (zoals cocktails, mocktails, etc) én
  - Betrachtingen van producenten om zowel de verliezen ten gevolge van hun sterk tegenvallende oogsten als de stijgende productiekosten (ten dele) door te rekenen
- In 2025 zien we echter een kentering, niet echt in het volume van de vraag (dat zoals in 2024 onder druk blijft staan) maar wel in de marktwaarde die stijgt door de focus op 'minder maar beter'. Lage volumes worden dus gecompenseerd door een focus op kwalitatieve, duurdere wijnen.
De wereldwijde productie:
- Ook de wereldwijde productie lag in 2024 op zijn laagst sinds 1961, vooral te verklaren door tegenvallende oogsten ten gevolge van klimaat-issues, het rooien van wijnstokken en het niet plukken van rijpe druiven (men laat ze gewoon aan de druivenranken hangen).
- In 2025 wordt echter een lichte stijging van 3% verwacht, dit door betere oogsten door minder klimaat-issues.
Niettegenstaande deze lichte kentering in 2025 zijn er toch nog zeer belangrijke mondiale wijnoverschotten. De overheid en de wijnindustrie zijn van mening dat deze overschotten verder dienen teruggedrongen te worden:
- Overschotten impliceren immers (soms zeer belangrijke) druk op de prijzen, hetgeen de decennialange opbouw van de reputatie van een appellatie zwaar schaadt
- Dit wegwerken van de overschotten kan op 2 manieren
  - Door enorme staatssteun en/ of
  - Door het vrije markt mechanisme te laten spelen waardoor voor vele spelers een zeer pijnlijke sanering zal ontstaan.

Naast deze lichte verbetering in de wereldwijde vraag en productie zijn er echter nog vele andere trends met potentieel enorme impact op individuele spelers (zie detail bespreking hieronder):

Consolidatie van de wijnmarkt
NOLO wijnen (NO of LOw alcohol)
Klimaatverandering
Importheffingen - handelsoorlog
Duurzaamheid
"Staying in" is the "New Going Out"
Evolutie naar betere wijnen: "minder maar beter"
E-Commerce
AI
De "shock to loyalty"
DTC (Direct To Customer)
Wijnkennis
Evolutie in wijnstijlen

1. CONSOLIDATIE VAN DE WIJNMARKT

De wijnmarkt, een van de meest gefragmenteerde markten ter wereld, wordt reeds jaren gekenmerkt door een mondiale consolidatie-trend. Deze consolidatie-trend vindt plaats omwille van economische redenen (voor sommige spelers opportuniteiten in waarde-creatie voor aandeelhouders maar voor vele kleinere spelers levensbedreigende financiële problemen) en kan in de komende jaren enkel maar versnellen. Deze trend heeft een aantal onvermijdelijke en niet-onbelangrijke gevolgen:

De kleinere wijnproducenten worden grotendeels buiten spel gezet:
- Het aantal kleinere wijnproducenten stijgt en het aantal groothandels daalt spectaculair (cijfers voor de US, maar allicht vergelijkbaar met Europa): het aantal wijnproducenten in de US steeg tussen 1995 en 2025 met >600 %, maar het aantal groothandels daalde met 60-70%
- Wetende dat "grote retailers" willen zakendoen met "grote groothandels" die zaken willen doen met "grote wijnproducenten" impliceert dit onvermijdelijk dat het voor vele van de kleinere spelers alsmaar moeilijker wordt om op een kost-efficiënte wijze hun wijn verkocht te krijgen.
- DTC (zie verder in deze blog) kan een deel van het probleem van hun wijnoverschotten opvangen.
- De resterende overschotten dienen door deze wijnproducenten aan werkelijke bradeerprijzen aan négociants verkocht te worden. Ik ken een wijn die de wijnbouwer diende te verkopen aan een négociant tegen minder dan 0.40 €/ liter (in bulk); identiek dezelfde wijn werd geserveerd in Belgische restaurants aan 40-50 €/ fles.

Grote wijnproducenten, dikwijls opgenomen in beursgenoteerde groepen, focussen hun relatief belangrijke budgetten vooral op die acties (innovaties, marketing kanalen, acquisities, AI, etc) die passen in hun waarde-creatie model (zij dienen immers hun aandeelhouders te overtuigen). Dit waarde-creatie model kan in een aantal gevallen de kwaliteit van de wijnbeleving door de consument verbeteren (bijvoorbeeld bij Moet Hennessy, maar dan wellicht wél tegen een hogere prijs). Maar dit waarde-creatie model kan in andere gevallen zwaar conflicteren met een “echte” passie voor wijn en de plaats van wijn in ons leven en onze cultuur. Bijvoorbeeld:
- Groepen die betrachten de landbouwonzekerheid maximaal uit hun business model te halen (professioneel "risk management") door bijvoorbeeld:
  - De impact van terroir en jaargang te minimaliseren
  - Van wijn een standaard constant bevredigende drank te maken die steeds hetzelfde smaakt (zoals Coca Cola). Een voorbeeld van deze evolutie is Barefoot (een merk van Gallo) dat 70 wijnen aanbiedt die, zonder impact van terroir of jaargang, jaar na jaar hetzelfde smaken. In de US kosten bubbels (een "champagne ..." en diverse Moscato's) 12 $/ fles en witte, rosé en rode wijn 8 $/ fles (wijnen zonder jaargang). Zie hier een link naar hun wereldwijde website (een beperkt deel van het US gamma wordt ook verdeeld door een paar grootwarenhuizen/ wijnhandels in België en Nederland).
- Groepen die betrachten om de risico’s ten gevolge van de klimaatverandering maximaal uit hun business model te halen. Dit door, met behulp van "Ultra Processed Food"-technieken wijnen te produceren zonder druiven. Dit met als uitgangspunt dat als het mogelijk is om een door de mens gemaakte “hamburger” zonder rundvlees te maken, het ook mogelijk moet zijn om een door de mens gemaakte “wijn” zonder druiven te maken. Zulke innovaties zullen ertoe leiden dat uiteindelijk vele consumenten zich zullen moeten tevreden stellen met een blikje UPF-wijn bij zijn/ haar UPF-hamburger… Zie in deze context ook deze blog

Belangrijke spelers op vandaag zijn:

Gallo die hun strategische focus vooral op populaire dagdagelijkse wijnen (< 15 $) leggen:

Gallo (omzet wordt niet gepubliceerd, maar wordt geschat op > 5 mld $) nam in 2021 diverse populaire dagdagelijkse merken van Constellation over (een deal van 1.7 mld $) en in 2023 Bev, Hahn Family Wines en Rombauer Vineyards (deze laatste volgens geruchten tegen > 1.2 mld $). Gallo is ook eigenaar van Barefoot (geschatte waarde van Barefoot is 500 mio $)
De waarde van Gallo wordt geschat op +/- 10 mld $ (i.e. 2 x de omzet - goed).

Constellation dat, naast zijn focus op bier (>80% van omzet) duidelijk ook focust op premium wijnen:

Constellation stelt “Cheap wine (< 15 $) is a bad business”. Zij desinvesteren in de goedkope wijn-segmenten en ontwikkelen strategieën om de winstgevendheid op premium wijnen drastisch te verhogen.
In 2021, 2022 en 2025 verkochten zij hun populaire (grote volumes) dagdagelijkse merken aan Gallo en The Wine Group en in 2023 namen ze Domaine Curry (Napa Valley) over.
Constellation is beursgenoteerd met voor het jaar eindigend op 28-Feb-25 10.2 mld $ omzet en een beurskapitalisatie van 31 mld $.
Echter, einde december 2025 was de beurskapitalisatie gereduceerd tot 20.5 mld $ (i.e. 2 x de omzet - goed) i.e.
- Een daling van 33% tussen begin en eind 2025
- Na een daling van 30% tussen begin 2024 en begin 2025 (ten gevolge dalende omzet en winstgevendheid).

Moët Hennessy dat gradueel uitgebouwd wordt als wereldspeler in het topsegment (Moët Hennessy is de Wine & Spirits divisie van de Franse groep LVMH - Louis Vuitton Moët Hennesey).
- (Mede)eigenaar van o.a. Krug, Moët & Chandon/ Dom Pérignon, Ruinart, Veuve Clicquot, Mercier, Clos des Lambrays, Château Cheval Blanc (samen met de Frère familie), Cloudy Bay en Château d’Yquem
- Recente overnames/ participaties waren Château d'Esclans en Château Minutu (top rosé wijnen), Armand de Brignac (prestige Champagne), Joseph Phelps (topwijnen in Napa Valley, Tannico (een e-commerce business), French Bloom (premium alcoholvrije mousserende wijnen), etc. In 2025 geen significante overnames.
- De geconsolideerde financiële staten voor 2024 (2025 is nog niet beschikbaar)
  - Geven voor LVMH (het moederhuis):
    - Lichte daling van de omzet (-2%) naar 85 mld €, een zéér goede maar lagere winstgevendheid van 20 mld € (-14%) en een stijging van de free cash flow (dit is de hoeveelheid cash die een onderneming overhoudt na het uitvoeren van al zijn operationele- en investeringsactiviteiten) naar 10.5 mld € (+ 29%)
    - De beurskapitalisatie bedroeg einde februari 2025 250 mld € (i.e. 3 x de omzet, een belangrijke daling met +/- 40% t.o.v. begin 2024 vooral ten gevolge lagere winstgevendheid, vrees voor de impact van handelstarieven, recessiegevaar, risico op einde geheimhoudingsafspraak met Chinese producenten, etc)
  - Geven voor Moët Hennessy (de Wines & Spirits divisie):
    - Een lichte omzetdaling van 8% tot 5.9 mld € (te verklaren door een daling van de marktgrootte voor champagne en wijnen én vooral spirits/ het % marktaandeel voor champagne en premium wijn bleef stabiel)
    - Een zéér goede maar, in vergelijking met 2023, lagere operationele winst ten belope van 1.3 mld € of 23% van omzet (te verklaren door de omzetdaling en vooral door effecten van koers-fluctuaties).
- De definitieve 2025 cijfers zijn nog niet beschikbaar, maar de voorlopige 2025 cijfers geven:
  - Het LVMH 2025 omzetcijfer zou +/- 85 mld € bedragen en de LVMH beurskapitalisatie steeg tijdens de laatste 10 maanden van 2025 van 250 mld € naar +/- 320 mld $ (i.e. 3.8 x de omzet, i.e. zeer goed)
  - Moët Hennessy ervaarde in het eerste semester een dip in de resultaten, vooral voor cognac, maar een verbetering vooral in wijn in het derde en waarschijnlijk ook in het vierde kwartaal

Deze consolidatietrend van de wijnmarkt zal gradueel, maar onvermijdelijk, een “slagveld” veroorzaken.

De spanningen in o.a. Zuid Frankrijk en Spanje lopen op (zie bijvoorbeeld betogingen door wanhopige wijnbouwers/ eisen dat de overheid de kosten voor het rooien van duizenden ha wijngaarden op zich neemt en faillissementen soms voorafgegaan door fraude om toch nog een deel van de eigendommen uit het faillissement te houden)
Een interessant boek over deze consolidatie-trend is “The Rule of Three” van Jagdish Sheth die aantoont dat
- Iedere markt uiteindelijk zal gedomineerd worden door aan de ene kant een zeer beperkt aantal (three) grote spelers, allen in principe zéér winstgevend (bijvoorbeeld Moët Hennessy en Constellation) en aan de andere kant een aantal kleinere niche spelers, allen in principe winstgevend (bijvoorbeeld E&J Gallo en The Wine Group)
- De bedrijven die daar tussenin “gevangen” zitten (in principe in het beste geval marginaal winstgevend) zullen gradueel verdwijnen ("any company caught in the middle will be swallowed up or destroyed").

2. NOLO (NO of LOw alcohol) WIJNEN

NOLO is een alsmaar belangrijkere trend in de wijn business.

Echter
- Het maken van kwalitatieve druivenras- en terroirspecifieke, alcoholvrije wijnen is nog steeds een grote uitdaging.
- Allicht is het een innovatieproject waarop grote groepen zoals Moët Hennessy en Constellation werken en de komende jaren echte vooruitgang kunnen boeken.
- Alain Bloeykens stelt n.a.v. een degustatie van 20 rode NOLO wijnen (tussen 6 en 15 €):
  - "Alcohol doet bij wijn dienst als bindmiddel, is als het ware maïzena. Haal je die eruit, dan zie je dat de wijn vaak qua smaken volledig uit elkaar valt.
  - Daarom slaagt nog geen enkele wijnmaker er, zeker bij rode wijn, in om een alcoholvrije kopie te maken van het echte werk. Toch zie je dat sommige in de goeie richting gaan. Als wijnliefhebber zou ik echter geen enkele van deze kopen.
  - We kunnen alleen maar hopen, dat er in de toekomst nog meer werk wordt gemaakt van de kwaliteit.
  - Nog iets dat me opviel: de prijs zegt niets. De duurste van allemaal is enkel goed voor de gootsteen. Schandalig.”
Deze trend heeft ook een significante impact op het business model van de horeca:
- Ter illustratie, Boudens (sommelier van Hertog Jan) stelt: “In 2018 koos nog 80 tot 90 procent voor een wijnarrangement bij het menu. Vandaag is dat de helft.”
  - Wijnarrangementen van zulke top restaurants kosten tussen 80 € en > 500 €/ persoon
  - Zoals in deze blog beschreven liggen de marges op zulke wijnarrangementen in de horeca extreem hoog (een factor van 7 is geen uitzondering).
- Boudens stelt ook: "Van de groep die geen aangepaste wijnen bij het menu neemt, neemt slechts een deel de alcoholvrije pairing. We zien ook steeds meer klanten die gewoon een watertje of slechts één glaasje wijn bestellen." Dit o.a. omdat
  - De alcoholvrije pairings (die in sterrenrestaurants gemiddeld 100 €/ persoon kosten) niet echt gewaardeerd worden door de meeste wijnliefhebbers,
  - De productie van NOLO wijnen (nog) niet resulteert in "aangename dranken" én omdat
  - Vele restaurantbezoekers ongelukkig zijn met de exorbitante factoren die toegepast worden op wijnarrangementen
- De volgende stap is allicht dat die restaurantbezoekers die overschakelen naar Sober Curious (water, of 1 glas wijn en water, of voor de "echte durvers" 1 glas champagne, 1 glas rode wijn én water) beduidend minder enthousiast zijn over de totaalbeleving in een sterrenrestaurant: top gerechtjes combineren met water scoort voor de meesten immers veel minder dan top gerechtjes combineren met heerlijke bijpassende wijn.
- Een major issue voor het businessmodel van horeca waar een belangrijke focus ligt op wijn.
MAAR,
- Deze NOLO trend gaat in tegen iets dat ondertussen al duizenden jaren deel uitmaakt van onze beschaving. De vraag is dan ook of deze NOLO trend zich op langere termijn zal kunnen handhaven.
- Denk maar aan andere trends die plots ontstonden en onomkeerbaar leken maar na een aantal jaren toch sterk verzwakten. Bijvoorbeeld de woke-trend (incl black lives matter, LHBTQIA+, DEI, etc)
  - Die opgang vond van 2015 tot 2021-2022
  - Maar sindsdien door vele grote spelers werd omgezet in een "go woke, go broke" - trend (zie bijvoorbeeld de betrokken verklaringen van IBM, Ford, Citigroup, Bank of America, Pepsi, Coca Cola, Jack Daniel's, JP Morgan Chase, John Deere, Disney, Deloitte, Google, Accenture, Amazon, Paramount, Constellation, Warner Bros, Black Rock, Harley Davidson, Goldman Sachs, etc).
- Een, in deze context, zeer interessant boek (zeker voor bedrijfsleiders) is "Go woke, go broke" van Charles Gasparino.

3. KLIMAATVERANDERING

De mondiale bezorgdheid over klimaatverandering wordt intenser en complexer. 15 jaar geleden was het voor de meesten in de wijnindustrie een nicheprobleem. Nu echter niet meer. Immers, het klimaat wordt niet alleen warmer en droger, maar ook volatieler en extremer (met in verschillende grote wijnregio's record brekende bosbranden, ongewoon hevige hagelbuien en late voorjaarsvorst). Een recente studie gepubliceerd in PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences) stelt dat

Als de planeet opwarmt met 2°C (de bovengrens in het klimaatakkoord van Parijs), 56% van de huidige wijngaarden niet langer geschikt zijn.
Bij een opwarming met 4%, 85% van de huidige wijngaarden niet langer geschikt zijn.

Wijnbouwers in de bestaande wijnregio's zijn dan ook in toenemende mate aan het uitzoeken hoe zij zich moeten aanpassen:

In de Bourgogne (waar klimaatverandering een grotere bedreiging vormt voor Chardonnay dan voor Pinot Noir) overweegt men
- In eerste instantie om de klimaat-impact op de stijl van de wijnen te matigen door
  - Bourgogne-klonen te gebruiken die meer zuren hebben én later rijpen. Dit zowel voor Pinot Noir (47 officiële klonen, waarvan er op vandaag maar een paar gebruikt worden), als voor Chardonnay (40 officiële klonen, waarvan er op vandaag ook maar een paar gebruikt worden).
  - Champagne-klonen te gebruiken
  - Alternatieve onderstammen te gebruiken die de rijping kunnen vertragen

Oude variëteiten, die niet meer aangeplant zijn vanwege hun moeilijkheid om rijpheid te bereiken, terug te gebruiken.
Meer extreme maatregelen zoals de selectie van druivenrassen die later rijpen en minder alcohol geven.
- Men denkt aan Cabernet Franc of Syrah; enkelen denken aan buitenlandse druivenrassen met een profiel dat vergelijkbaar is met Pinot Noir, zoals Nebbiolo of Xinomavro.
- Doch wijnbouwers zijn niet zo dol op buitenlandse druivenrassen (“terroir is óók een kwestie van historie”).
- Een shortlist van druivenrassen waarmee zal geëxperimenteerd worden, zou in 2022 voorgelegd worden aan de INAO. Hier is echter zeer weinig evolutie in.

Bordeaux heeft, na uitgebreid testen en degusteren, reeds in 2021 een INAO goedkeuring verkregen om 6 nieuwe druivenrassen toe te laten:

Arinarnoa (rood): een kruising tussen Tannat en Cabernet Sauvignon. Geeft wijnen met complexe en aanhoudende aroma's.
Castets (rood) : een lang vergeten Bordeaux-druivensoort. Wijnen zijn kleurrijk en geschikt om te rijpen.
Marselan (rood): een kruising tussen Cabernet Sauvignon en Grenache. Wijnen zijn van hoge kwaliteit, kleurrijk, onderscheidend en geschikt voor veroudering.
Touriga Nacional (rood): een zeer laat rijpende Portugese (in Dâo en Douro) variëteit. De wijnen zijn van uitstekende kwaliteit, complex, aromatisch, vol, gestructureerd, kleurrijk en geschikt voor veroudering.
Alvarinho (wit): een Portugese druif. Subtiele, zeer aromatische wijnen met een goede zuurgraad.
Liliorila (wit): een kruising tussen de witte baroque en chardonnay. De wijnen zijn bloemig, krachtig en aromatisch.

Ook wordt een nieuwe vinificatie techniek uitgetest die de negatieve effecten van klimaatverandering op wijn zou verminderen:
- Door de klimaatverandering rijpen de wijndruiven sneller, met als gevolg wijnen met een lagere zuurtegraad en een hoger alcoholgehalte.
- De druiven vroeger oogsten (wanneer ze niet volledig rijp zijn) biedt geen voldoende oplossing. Deze wijnen hebben immers een te lage kleurintensiteit en wrange tannines.
- Echter door het mengen van wijn van onrijpe druiven met wijn van volrijpe druiven hebben onderzoekers overtuigend aangetoond dat de kwaliteit van de wijn bleek te verbeteren, zowel wat betreft de kleurintensiteit, het aroma (intensiteit, kwaliteit en fruit), het mondgevoel (intensiteit en kwaliteit/ de impact op de zuurtegraad bleek minimaal te zijn) en het alcoholgehalte (lager).

Op verscheidene plaatsen wordt tevens gewerkt aan alternatieve “oplossingen”, namelijk:
- Uit de appellatie stappen: wanneer de gewenste bijsturingen botsen met de regels van traditionele appellaties, beslissen sommige wijnbouwers om uit de appellatie te stappen. En dat kan resulteren in verrassend goede, vernieuwende wijnen.
- Uit een appellatie stappen is natuurlijk een zeer grote stap. Daarom is er al enkele jaren een trend om de INAO richtlijnen voor de appellatie-wijnen te versoepelen zodat ze meer ruimte bieden om de effecten van de klimaatwijziging op te vangen.

Het is echter overduidelijk dat de financiële, juridische én culturele issues niet moeten onderschat worden.

Deze evolutie biedt natuurlijk ook opportuniteiten aan nieuwe wijnregio's (zoals bijvoorbeeld België, Nederland en UK) die een koeler klimaat hadden en gradueel beter in aanmerking komen voor de productie van wijndruiven.

4. IMPORTHEFFINGEN OP WIJN - HANDELSOORLOG

Vanaf augustus 2025 werden door de US, als reactie op handelsonevenwichtigheden en subsidies, importheffingen ingevoerd die reeds in 2025 een significante invloed hadden op de wijnsector:

De voornaamste handelsstromen zijn:
- De EU (vooral Italië, Frankrijk en Spanje) produceert 61% van alle wijn ter wereld en drinkt 48% en is dus een netto-exporteur van 13%.
- De US produceert 9% van alle wijn ter wereld en drinkt 16% en is dus een netto-importeur van 7%.
- Op wereldschaal zijn de grootste wijnexporteurs (qua exportwaarde): Frankrijk gevolgd door Italië, Spanje en Chili.
De 2025 effecten van deze importheffingen zijn:
- De EU-export naar de US zakte met +/- 20%, met totale verliezen voor de wijnsector van 0.5 tot 1.5 mld €. Sommige EU-producenten stopten hun verkopen aan de US.
- De impact op andere landen (Chili, Australië, Nieuw Zeeland) is kleiner en gemengd
- De US ziet prijsstijgingen voor hun consumenten van 3 tot 7% voor premium wijnen en bubbels én verschuivingen naar binnenlandse alternatieven of minder consumptie (dit zijn nog "overgangs"-cijfers; een groot deel van de verkopen in aug-dec 2025 werd immers zonder importtarieven aangekocht vóór aug 2025).
- Ook zijn duizenden US banen bedreigd door onzekerheid en instabiliteit in de keten (importeurs, distributeurs en retailers).

Vooruitzichten voor 2026 en de komende jaren hangen af van onderhandelingen.

5. DUURZAAMHEID

Duurzaamheid wordt (ook) in de wijnindustrie op verschillende wijzen benaderd.

Reeds vele jaren ontwikkelen zéér vele wijnbouwers op een beredeneerde wijze een meer duurzame wijngaard en gezondere wijn. Zij zien in dat duurzaam werken de enige optie is voor de lange termijn.
- Er zijn een hoop certificaties die een eigen lastenboek hebben maar er is nog steeds geen uniforme aanpak:
  - Biologische wijnen: minder chemische toevoegingen in de wijngaard, maar "iets flexibeler" in de wijnkelder (waar fabrieksgisten, enzymen en sulfiet meestal wél mogelijk zijn),
  - Biodynamische wijnen: meestal een stap verder dan biologische wijnen uitgaande van het geloof dat in de natuur en de kosmos alles met elkaar in verband staat en de wijnbouwer dat precaire evenwicht moet respecteren
  - Natuurlijke wijnen: biologisch geteelde druiven en in de wijnkelder enkel natuurlijke gisten en geen toevoegingen of sulfieten
  - Lutte raisonnée: elke actie van de wijnbouwer in de wijngaard en in de wijnkelder gebeurt weloverwogen en beredeneerd

De verwachting is dat de “echte” natuurlijke wijnen (die wel “cool” zijn en waarvan het verhaal dikwijls veel beter is dan wat er in de fles zit) een niche product zullen blijven met een duidelijk kleiner wordende, maar wel uiterst loyale aanhang. Te vaak resulteert het bijna fanatiek volgen van de filosofie van natuurlijke wijnen in een product dat beter zou zijn als de hand van de wijnmaker een beetje meer indruk zou hebben gemaakt.
Vele producenten kiezen er trouwens voor om niet gecertificeerd te worden of om het niet op hun labels te vermelden.
Een nieuwe trend is echter dat, vooral wijnproducenten van het goedkopere wijn-segment, MINDER focus leggen op duurzaamheid:
- Volgens McKinsey (juni 2024) blijft de jongere generatie wijndrinkers duurzaamheid belangrijk vinden, maar zijn zij steeds minder bereid om ervoor te betalen ("value upstages values")
- Dit leidt ertoe dat wijnproducenten betrachten om de extreme druk op hun verkoopprijzen te compenseren door hun productiekosten te reduceren door het gebruik van minder duurzame technieken.

Recenter werd de focus ook gelegd op duurzame verpakkingsoplossingen. De strijd van diverse wijnexperten (zoals Jancis Robinson en Tim Atkin) tegen de zware glazen flessen wordt gradueel overgenomen door de grote retailers en wijnproducenten. Dit om hun CO2 footprint, materiaalkosten, transportkosten, etc te reduceren. Ter illustratie,
- Een gemiddelde fles van 500 gr glas vertegenwoordigt 29% van de CO2 footprint van een fles wijn; een zware fles van 1 kg vertegenwoordigt bijna 50%.
- Garçon Wines uit de UK bracht een platte recycleerbare wijnfles van 0,75 cl op de markt die
  - Is gemaakt van 100% gerecycleerde PET
  - Een gewicht heeft van 63 gram (87% minder dan een gemiddelde glazen fles van 500 gr)
  - En 40% meer ruimte bespaart.

Deze onomkeerbare trend naar een weloverwogen en beredeneerde aanpak van duurzaamheid is zowel voor de wijnbouwer (en zijn medewerkers) als voor de wijnliefhebber een zeer goede evolutie.

De laatste jaren breiden vele wijnproducenten duurzaamheid verder uit tot economische en sociale verantwoordelijkheid, waaronder het bevorderen van raciale en genderdiversiteit, het zorgen voor werknemers en solidariteit met lokale bedrijven. De zeer sterke focus onder president Biden op DEI (diversity, equity and inclusion) wordt onder president Trump echter teruggedraaid. Zo besliste Constellation begin 2025 om, in lijn met vele grote US bedrijven, af te stappen van DEI en te evolueren naar een "Inclusive Culture".

6. “STAYING-IN” is the "NEW GOING-OUT”

Een restaurant etentje kan zéér charmant zijn. Toch is er reeds verscheidene jaren een duidelijke trend ontstaan om restaurant etentjes af en toe gewoon te vervangen door, of te combineren met, gezellige avondjes thuis. McKinsey omschrijft deze trend als "STAYING-IN" is the "NEW GOING-OUT".

De voornaamste drivers achter deze trend zijn:

De trend om over te stappen naar gezondere en lijnvriendelijkere voeding, thuis én op restaurant:
- McKinsey definiëert dit als "one of the most consistent long-term food trends"
- Thuis is dat in principe onder controle van de wijnliefhebber (op voorwaarde natuurlijk dat hij/ zij de juiste aanpak kent)
- Op restaurant ligt dat moeilijker. Restaurant eten is "niet altijd" lijnvriendelijk en gezond:
  - Een recente studie in de US waarin niet minder dan 35 000 Amerikanen gedurende 13 jaar werden opgevolgd concludeert dat exact 0.1% van alle maaltijden voldeden aan de richtlijnen van de American Heart Association, dus 1 op 1000 ...
  - Zo'n alomvattende studie bestaat niet voor België en/ of Nederland, maar we kunnen er met bijna zekerheid van uitgaan dat de Belgische en Nederlandse horeca weliswaar beter scoort dan die Amerikaanse score van 1 op 1000, maar dat bij de overgrote meerderheid van onze horecazaken op dit vlak nog heel veel ruimte voor verbetering is.

Vina Mundi biedt een aantal elementen die de wijnliefhebber helpt in deze overstap naar gezondere en lijnvriendelijke voeding:
- Zie de blog over “Gezonde én lijnvriendelijke voeding”.
- Zie de e-Book "Wine & Food - de meest verrukkelijke combinaties (> 1600) tussen wijn en gerechten" (incl gezonde en lijnvriendelijke recepten van meer dan 160 combinaties)

Het feit dat alcohol in het verkeer (en in de maatschappij) steeds minder aanvaardbaar wordt.

Het feit dat wijnprijzen in restaurants dikwijls werkelijk overdreven hoog zijn. Meer dan vroeger twijfelen restaurantbezoekers of ze wel gelukkig zijn met de exorbitante factoren (soms aankoopprijs vermenigvuldigd met >10). Zie in deze context ook deze blog.

Het feit dat consumenten gradueel ervaren dat een etentje thuis veel beter scoort dan gedacht:
- Op vandaag is het eigenlijk niet zo moeilijk om thuis een tof gerechtje op tafel te zetten:
  - Ofwel zelf gemaakt op basis van goede recepten (zie hier het kwalitatieve aanbod van Vina Mundi)
  - Ofwel afgehaald bij een restaurant of traiteur in de buurt
- En, omwille van het feit dat vele restaurants meestal extreem hoge marges nemen op wijnen, biedt een etentje thuis de keuze om
  - De wijn die hij/ zij in het restaurant zou nemen zelf aan te kopen tegen een prijs die soms slechts 10-15% bedraagt van de prijs in het restaurant
  - Ofwel te opteren voor een beduidend betere wijn.
- Een tussenoplossing die meer en meer wordt toegepast is om een gezellige avond zóó te plannen dat, ná het etentje (liefst een "premium-ervaring", maar niet noodzakelijk 13 gangen met een wijn-arrangement van 100-150 €/ persoon), de avond thuis verder te zetten met een top wijn met eventueel bijpassende, perfect gerijpte kaas (deze aanpak is in feite vergelijkbaar met een mooie Piemontese traditie om na een etentje nog een tijdje te blijven napraten, met een fles oude Barolo erbij ...)

Als je op zoek bent naar een aantal toffe en gevarieerde formules om het thuis gezellig te maken én om tegelijk je wijnkennis uit te diepen, check dan even de tips in deze blog.

7. EVOLUTIE NAAR BETERE WIJNEN: "MINDER MAAR BETER"

De wijnmarkt kan opgesplitst worden in het populaire segment, het midden segment en het premium segment.

Ten gevolge dalingen in de koopkracht verwacht de wijn business een polarisatie ten koste van het medium segment: mogelijk een lichte groei in het populaire segment maar zeker in het premium segment. Waarom evolueren vele wijnliefhebbers onmiskenbaar naar “betere” wijnen?

Tijdens de covid-crisis bouwden vele wijnliefhebbers aan een gewoonte om regelmatig te genieten van een topwijn; een gewoonte die zij, ook ná de covid-crisis, blijken te continueren.
- Deze wijnliefhebbers hadden de neiging om meer geld te besteden aan persoonlijke traktaties en luxe.
- Dezen met een mooie wijnkelder hadden andere overwegingen, namelijk (zoals mooi omschreven door wijnexpert Tom Jarvis): “In de covid context was de vraag ‘wanneer en onder welke omstandigheden drink ik mijn beste wijnen’ voor velen sterk vereenvoudigd. Carpe diem was namelijk toepasselijker dan ooit. Zelfs hun nummer één flessen werden bedreigd!”
- Zij argumenteerden “Op restaurant zouden we makkelijk XX € betalen voor een middelmatige wijn. Thuis kunnen we voor deze kost echter genieten van een topwijn. Waarom niet?”

Ook de toename van wijnkennis (zie verderop in deze blog) impliceert onvermijdelijk dat wijnliefhebbers evolueren naar betere wijnen.

Verschillende studies wijzen erop dat zowel de jongere als de oudere wijnliefhebbers duidelijk minder wijn drinken, maar wél betere wijnen:
- De jongere wijnliefhebbers zoeken naar wijnen/ wijndomeinen die meer authenticiteit en duurzaamheid bieden. En dit soort waarden wordt eerder geassocieerd met de betere wijnen dan met de in massa geproduceerde bulkproducten. Deze trend is trouwens ook duidelijk bij andere alcoholische dranken zoals bier en spirits waar deze trend zich ook doorzet, ondanks de meestal hogere kost.
- De oudere wijnliefhebbers verfijnen hun smaakprofiel binnen hun favoriete appellaties (andere crus, wijndomeinen en jaren) maar ook door op zoek te gaan naar compleet nieuwe ontdekkingen.
- Voor zowel de jongere als ouders wijnliefhebbers biedt Coravin (waarmee je wijnen per glas kan schenken, en de rest van de flessen nog weken, maanden of jaren kan wegleggen) een totaal nieuwe dimensie om te genieten van mooie wijnen, die tevens perfect past in de nieuwe mindset "drink less, but drink better".

Een zeer uitgebreide studie door IMarc over de Europese wijnmarkt in 2024-2032 concludeert dat:
- Consumenten steeds meer op zoek gaan naar unieke en verfijnde proefervaringen
- Consumenten waarde hechten aan wijnen die uitzonderlijk vakmanschap demonstreren
- De vraag naar premium wijnen een belangrijke groei zal kennen

Dit alles impliceert dat premiumwijnen drinken, maar ook een mooie wijncollectie aanleggen, in groeiende mate een populaire passie wordt. Zie:

De blog over een uitzending op FOX News over "The new Lamborghini" en
De e-Book "Hoe een eigen wijncollectie uitbouwen - zonder teleurstellingen"; een e-Book die
- Je een compleet overzicht biedt van de noodzakelijke aandachtspunten en potentiële teleurstellingen bij het uitbouwen van een wijncollectie én
- Je adviseert hoe je deze risico's niet enkel kan vermijden maar zelfs kan ombuigen naar werkelijk significante voordelen.
De blog "Een perfect geschenk?" over hoe menige wijnliefhebber zijn passie tracht over te brengen op zijn/ haar (klein-)kinderen.

8. E-COMMERCE

E-commerce blijft wereldwijd explosief stijgen: van 18% in 2017 naar 41% in 2027 (met, volgens Boston Consulting Group, voor 2024-2027 een jaarlijkse groei van 9%. Becom, de Belgische e-commercefederatie, stelt dat de 2024 groei in België 6.7% bedraagt. Dit is een trend die zich ook in 2025 verder zet). De belangrijkste factoren die deze groei forceren zijn:

Steeds toenemend internetgebruik en verhoogde acceptatiegraad van digitale media
De steeds betere klantervaring voor de consument bij e-commerce in vergelijking met een klassieke winkel
- Het aanbod van producten en diensten:
  - Extreem volledig aanbod in de diverse webshops, een aanbod dat zelfs de allergrootste winkel nooit kan aanbieden
  - Productinfo wordt vollediger én makkelijk vergelijkbaar tussen de verschillende webshops
  - Evolutie naar totaaloplossingen en experiences
- De prijs-competitiviteit van de door iedere webshop aangeboden producten en diensten kan zéér makkelijk vergeleken worden
- Snelheid en gemak van leveringen
- Permanente optimalisatie op vlak van klantvriendelijke technologie en business modellen
- Etc
Enorme vooruitgang in technologie (AI, 5G, automatisering, etc)
De grote "digital-first" bedrijven (waar het digitaal denken in het DNA zit) die hun competenties gebruiken om de benchmark steeds hoger te leggen
De wildgroei aan startups met innovatieve bedrijfsmodellen
Fascinatie bij vele klanten omdat elke succesvolle digitale innovatie de lat hoger legt voor alle anderen

Deze evolutie heeft natuurlijk een enorme invloed op de klassieke "brick and mortar" retail business:

De uitdaging voor zéér veel bedrijven is om hun strategie te aligneren met de nieuwe realiteit:
- Door omnichannel integratie te integreren: E-commerce is geen "toevoeging" aan de bestaande kleinhandel, maar het digitale en het fysieke dient optimaal te worden geïntegreerd.
- Door technologie in de winkel in te zetten: gebruik apps, AR (augmented reality) of digitale kiosken om de winkelervaring te verrijken, zoals virtueel passen of productinformatie scannen. Dit maakt fysieke winkels aantrekkelijker en verbindt ze met online tools.
- Door persoonlijke ervaringen en events te benutten: organiseer in-store events zoals productlanceringen of workshops om klanten te trekken die online niet te repliceren zijn. Dit bouwt loyaliteit op en trekt traffic naar de fysieke locatie.
- Door in de winkelpanden optimaal in te spelen op zowel online klanten (die snel in en uit willen omdat ze in de webshop hun keuze reeds grotendeels gemaakt hebben) als op andere klanten die persoonlijk willen winkelen met een high-touch service
- Etc
De leegstand van handelspanden zal belangrijk blijven:
- De leegstand is in België gestegen van 5.1% in 2008 naar een piek van 11.9% midden 2021. De voornaamste redenen zijn
  - De opkomst van e-commerce én
  - De stijging tussen 2008 en 2020 van het aantal m² handelsoppervlakte met 20%
- In 2022-2023 was er echter een daling ingezet naar 10.4% einde 2023, vooral ten gevolge
  - Een daling in het aanbod van winkelruimte ten gevolge
    - De afbouw van de stijging in m² baanwinkels én
    - De ombouw van bestaande winkelpanden in de stadscentra naar horeca of naar niet-handels functies zoals woning, kantoor, iets medisch, etc. Dit zou in 2023 het geval zijn bij +/- 3 000 winkelpanden.
  - Een daling van de huurprijzen van winkelpanden in stadscentra: reducties van 35 tot 50% zijn geen uitzondering
- Begin 2025 was de leegstand echter terug gestegen naar gemiddeld 11.2%. De voornaamste oorzaken voor deze kentering liggen in een combinatie van de economische toestand, de stijging in het aantal faillissementen en het verdwijnen van bankfilialen en bankautomaten.
- 2025 cijfers zijn nog niet beschikbaar maar de verwachting is dat 2025 - 2026 een lichte stijging van leegstand zal geven op 11.5 - 12.5%
Een bijkomende issue is dat shopping centra beduidend minder leegstand hebben dan binnensteden (8% versus 12.2% leegstand met uitschieters tot 20%). De Vlaamse Regering zal de komende jaren dan ook werk maken van de 'winkelshift', naar analogie met de 'bouwshift', waarbij geen nieuwe grootschalige winkeloppervlaktes buiten de centra meer worden vergund en waarbij zelfs een uitdoofbeleid wordt gevoerd waar dat kan.
De leegstand is een hardnekkig probleem dat zich stabiliseert rond de 11-13%, met een duidelijke tweedeling tussen de sterkere winkelcentra en de zwakkere stadskernen.

Echter, ook niet alle e-commerce initiatieven zijn een succes. Een voorbeeld zijn de grootse initiatieven zoals WSJwine, NPR wine club of Winc wine club (in deze paragraaf benoemen we deze initiatieven als "shop") die recent ook in Europa (ten dele) worden gekopieerd. Het business model van deze initiatieven is:

De shop dient de beschikking te hebben over een ruim adressenbestand (bijvoorbeeld zoals WSJwine de beschikking had over de coördinaten van alle Wall Street Journal krantenabonnees)
De shop werkt dan samen met een groothandel:
- Die vooral focust op het opkopen van wijnoverschotten tegen bradeerprijzen. Deze wijnoverschotten worden liefst onder een private label (een eigen etiket met minimale verwijzing naar de oorsprong) op de markt gebracht
- Die met deze aanpak kan verzekeren dat de consument voor deze wijnen in principe géén beoordelingen van wijncritici over de kwaliteit van het wijndomein en de wijnen zal kunnen vinden en géén marktprijs voor deze wijnen zal kunnen vinden; de groothandel is immers de enige aanbieder.
- Die dan een maximale flexibiliteit heeft om een verhaaltje rond de wijn te construeren dat "aantoont" dat de consument een "topwijn" kan aankopen met een "uitzonderlijke korting" (weliswaar ten opzichte van de door henzelf bepaalde "adviesprijs").
- De shop lanceert dan de door de groothandel geconstrueerde advertentie met het wijn-aanbod naar haar ruim adressenbestand en betracht zo een maximale verkoop te realiseren.
- Het "motiverende" aan dit business model is dat
  - Wijnen opgekocht worden aan bradeerprijzen
  - Deze wijnen kunnen verkocht worden met een "super korting" (weliswaar op adviesprijzen die de wijngroothandel zelf kan bepalen)
  - De shop en de groothandel de resulterende extreme marge kunnen "verdelen".
Echter:

De shop heeft geen wijnexpertise in huis. De groothandel heeft dan ook een véél sterkere onderhandelingspositie dan de shop in de negociaties over de verdeling van de gegenereerde marge (hetgeen meestal niet in het voordeel van de shop speelt ...)
Het verhaaltje wordt in principe makkelijk doorprikt door wijnkenners, maar kan wel een aantal van de overgrote meerderheid van onervaren wijnliefhebbers overhalen om de wijn te bestellen
Het business model houdt geen rekening met de "best practices" in strategie ontwikkeling die stellen dat:
- Een (e-commerce) business uitbouwen, zonder de kerncompetenties over het aangeboden product te bezitten, een zeer zwaar risico op falen inhoudt
- Best uitgegaan wordt van de in de organisatie aanwezige kerncompetenties (zoals bij WSJwine de creatie van kwalitatieve journalistieke inhoud); kerncompetenties die stap voor stap kunnen uitgebreid worden met aangrenzende competenties (zoals bijvoorbeeld het aanbieden van die inhoud via alternatieve platforms).

Veel van deze initiatieven eindigen (nadat soms vele tientallen miljoenen venture kapitaal opgesoupeerd zijn) dan ook in een consolidatie, vereffening of faillissement (bijvoorbeeld WSJwine, NPR Wine Club, Winc, Vintage Wine Estates, Underground Cellar, Wine Awesomeness, Wine Battles, Wine Globe, WineTasting, etc).

9. ARTIFICIËLE INTELLIGENTIE (AI)

Wijnproducenten zullen meer en meer behoedzaam de balans zoeken tussen enerzijds traditie en het behoud van het ambachtelijke karakter van de wijnproductie en anderzijds de integratie van geavanceerde technologie gekoppeld aan AI.

Deze innovatieve drive biedt belangrijke opportuniteiten op diverse vlakken zoals:

Beheer en monitoring van wijngaarden:
- Sensoren verzamelen gegevens over temperatuur, lichtintensiteit, vochtigheid, kritische omgevingsfactoren in de wijngaarden en AI biedt bruikbare inzichten voor bodembeheer, ziektedetectie, ongediertebestrijding en irrigatie.
- Sensoren helpen om de gezondheid van planten te monitoren, te bepalen wanneer een druif moet worden gesnoeid, verwijderd of geplukt. Zo verwacht men binnen afzienbare tijd een evolutie naar precisieoogst: elke individuele druif wordt gemonitord en AI berekent het optimale tijdstip om te oogsten.
Vinificatieproces:
- Door AI aangedreven camera's en sensoren kunnen elke fase van de vinificatie monitoren, van het sorteren van druiven tot de fermentatie. Hierdoor kunnen subtiliteiten, die door menselijke observatie misschien over het hoofd worden gezien, geïdentificeerd worden. Ook kunnen met deze tools de fermentatieresultaten bijgestuurd worden om factoren zoals temperatuur en zuurgraad te optimaliseren teneinde smaken en aroma's te verbeteren. Dit alles met een significante impact op consistentie en superieure kwaliteit voor alle wijnbatches.
- Bovendien biedt data-analyse en machinaal leren, een dieper inzicht in de voorkeuren van de consument, waardoor de wijnbouwer innovatieve wijnen kan "ontwerpen" die beter aansluiten bij de smaken van de consument.
Consumentenpersonalisatie en -betrokkenheid
- Diverse door AI aangestuurde chatbots worden gebruikt als klantenondersteuning door in realtime antwoorden en informatie over wijnen te bieden.
- Virtuele winkelassistenten zullen worden gebruikt om aanbevelingen te doen. Het "WineSensed" project betracht bijvoorbeeld om dmv AI wijnliefhebbers te helpen bij het selecteren van een wijn die past in hun smaakprofiel.
Voorraadbeheer en logistiek: door realtime gegevens zoals consumententrends en marktdynamiek te analyseren, kunnen AI-algoritmen anticiperen op de vraag, voorraadniveaus beheren en toeleveringsketens optimaliseren.
Fraudebeheersing: wijnfraude zal makkelijker gedetecteerd kunnen worden én de frauduleuze wijn zal getraceerd kunnen worden naar wijnregio's en zelfs naar specifieke wijngaarden.

10. DE “CHOCK TO LOYALTY”

Diverse analyses geven aan dat wereldwijd gemiddeld 88% van de consumenten er geen probleem mee heeft om hun klassieke leveranciers in te wisselen voor andere leveranciers (de “shock to loyalty”) met als argumentatie dat ze beter wensen in te spelen op:

De meest competitieve prijs (de allerbelangrijkste reden om van leverancier te veranderen).
Een, in functie van de prijs, correct kwaliteitsniveau (de 2de belangrijkste reden om van leverancier te veranderen)
De beschikbaarheid van het gezochte product:

Een winkel kan immers een breed gamma aanbieden
Maar in alle webshops samen is het gamma natuurlijk véél en véél groter

Het gemak van het koopproces zodat alle relevante aspecten van de aankoop op een eenvoudige en betrouwbare wijze kunnen beoordeeld worden:
- Een betrouwbaar inzicht in de prijszetting:
  - Sommige webshops (o.a. Vina Mundi) geven voor iedere wijn
    - De gemiddelde marktprijs zoals gepubliceerd door Wine Searcher én
    - De korting op deze gemiddelde marktprijs.
  - Sommige concullega's verkopen liefst "in vertrouwen"
  - Anderen bieden 20% (soms zelfs 60%) korting, maar op een "adviesprijs" die "iets" hoger licht dan de marktprijs
- Voldoende info over de wijn, de scores en proefnotities van wijncritici, de combinatie met hapjes en gerechtjes, etc
- Geen commerciële druk van een overijverige verkoper
Gemak en snelheid van levering

De twee belangrijkste redenen om van wijnleverancier te veranderen zijn dus "prijs" en "kwaliteitsniveau":

Beide redenen zijn overduidelijk potentiële issues:
- Een recente wereldwijde studie berekende bijvoorbeeld voor de 20 populairste wijnen tussen 6 en 20 € (excl BTW) het verschil tussen de laagste en hoogste prijs bij vele duizenden wijnhandels. Gemiddeld bedroeg het verschil 95%, maar in individuele gevallen verschilde de prijs 188%. Identiek dezelfde wijn werd dus door sommige wijnhandels verkocht aan prijzen die bijna drie (2.88) maal duurder waren dan elders! Zie in deze context ook deze blog.
- Het inschatten van de kwaliteit is voor de meeste wijnliefhebbers zeer moeilijk (scores zijn immers veelal niet beschikbaar of onbetrouwbaar)
Het objectief inschatten van "prijs/ kwaliteit" is in feite een redelijk complexe materie, maar is tevens een expertise die de gemiddelde wijnliefhebber makkelijk 20-30% besparing oplevert op zijn/ haar wijnaankopen. Daarom heeft Vina Mundi een wijncursus ontwikkeld waarin de cursist deze expertise aangeleerd wordt, nl "Hoe wijnen kopen aan een correcte "prijs/ kwaliteit" verhouding".

11. DTC

Vele producenten hebben, onder andere onder impuls van de boom in e-commerce en de consolidatie in de wijn business, geïnvesteerd in een digitaal Direct To Consumer (DTC) - verkoopkanaal.

Zo'n DTC kanaal kan een producent immers diverse voordelen bieden, bijvoorbeeld:

Verbeteren van zijn inzicht in de behoeften van de eindgebruiker
Opbouwen van persoonlijke relaties met de eindgebruiker
Verbeterde positionering van zijn merk
Testen van innovatie in producten en diensten én
Waarschijnlijk het belangrijkste voordeel, het stimuleren van de verkoop.
DTC is een oplossing voor de vele kleinere wijnproducenten (geschat op 90% van het totaal aantal producenten) die, ten gevolgde de consolidatie trend (zie punt 1 hierboven), alsmaar moeilijker op een kost-efficiënte wijze hun wijn verkocht krijgen aan de klant.

Om zo'n DTC business model succesvol uit te rollen dienen echter een aantal criteria goed gemanaged te worden:

Het DTC aanbod dient een uitzonderlijke klantenervaring te bieden, zoals bijvoorbeeld

Château de Pommard, onder leiding van Michael Baum, de "nieuwe" eigenaar van Château de Pommard
Abadia Retuerta, een hotel en wijndomein in Ribera del Duero

Het DTC aanbod dient afgestemd te worden met het operating en logistiek model
De kost voor het werven van een nieuwe klant dient op te wegen tegen de voordelen van een loyale klant die nog "vele" online bestellingen zal plaatsen; het heeft immers geen zin om zwaar te investeren in klantenwerving indien iedere klant slechts een éénmalige aankoop zal doen.
DTC vereist bij de producent de opbouw van een aantal nieuwe competenties (door middel van acquisities, of door middel van het zelf opbouwen dmv aanwervingen en opleidingen of dmv samenwerking met partners).

Deze trend is nu duidelijk geactiveerd en zal in eerste instantie vooral uitgerold worden bij de professionelere/ grotere producenten (vooral in het segment van de betere/ duurdere wijnen). McKinsey stelt vast dat bedrijven die DPC succesvol uitgerold hebben, een positieve impact ervaren op o.a. winstgevendheid en beurskapitalisatie.

12. WIJNKENNIS

Reeds jaren is er een groeiende interesse voor wijncursussen. De (op wereldschaal) grootste aanbieder van kwalitatieve wijncursussen [WSET] ziet reeds verscheidene jaren een groei in het aantal afgestudeerden van +/- 10% per jaar! De voornaamste drivers voor deze groei zijn:

Genieten van wijn en alles wat er rond hangt is een mooie uitdaging voor velen.
Deze wijnliefhebbers ervaren snel dat het hebben van een degelijke wijnkennis eigenlijk een absolute noodzaak is om maximaal te genieten van wijn, wijnreizen, lokale gastronomie in de wijnregio's, uitbouwen van een mooie collectie, etc.
Omdat zij natuurlijk óók meer en meer aandacht hebben voor gezondheid, evolueren velen naar "minder volume maar betere kwaliteit". Deze evolutie naar betere kwaliteit impliceert dat de behoefte aan wijnkennis toeneemt; een wijnliefhebber die een topwijn op tafel zet is immers meer geneigd om wijnkennis te verwerven dan iemand die kiest voor wijnen uit het populaire basissegment.

Zulke kwalitatieve wijncursussen omvatten reeds lang een belangrijke component van zelfstudie/ online opleidingen (om bijvoorbeeld redelijk kans te maken om te slagen voor het WSET Diploma in Wines is, naast een budget van +/- 8 000 €, minstens 600 uur zelfstudie een noodzaak).

Maar ook wijnliefhebbers die een minder intense wijncursus wensen te volgen zijn gelukkig met een shift van "face-to-face" opleidingen naar "online/ zelfstudie" opleidingen. Online of zelfstudie opleidingen passen immers veel beter in een drukke professionele agenda én optimaliseren de work/ life balans (niet onbelangrijk ...).

In deze context, een recent artikel in The New York Times stelt "The wine business has an old people problem". Deze belangrijke vaststelling over de "volgende generatie wijndrinkers" is m.i. sterk gerelateerd aan het gebrek aan wijnkennis bij de jongere consumenten:

Diverse studies geven aan dat de gemiddelde 40-plusser meer passie heeft voor wijn dan de gemiddelde jongere consument
Het probleem is geïdentificeerd, maar er is nog geen algemeen erkende "best practice" aanpak over welke acties nodig zijn om hier kentering in te brengen.
De aanpak die volgens Vina Mundi het meest effectief zal zijn, is "maak wijn begrijpelijker". Wijn is immers een "redelijk" complex product:
- Meer dan 10 000 verschillende wijndruiven
- De meeste druiven worden in verschillende wijnregio's geproduceerd met ieder een eigen terroir,
- Iedere wijnregio kent significante verschillen ten gevolge van de stijl van de wijnbouwers (bijvoorbeeld traditionalisten versus modernisten),
- De meeste wijndruiven worden als monocépage of in wisselende blends gebruikt en (5) de meeste wijndruiven worden gebruikt voor diverse wijnstijlen (mousserend, wit, rosé, rood, dessert, versterkt).
Daar deze complexiteit niet zal verminderen is een kwalitatieve wijncursus dan ook de enige oplossing om deze complexiteit onder controle te krijgen (en om bij jongere consumenten een passie voor wijn te ontwikkelen).

Vina Mundi focust op Vlaamse en Nederlandse wijnliefhebbers die bovenstaand leertraject willen opstarten. Daartoe werd een excellente wijncursus ontwikkeld; misschien wel de beste die voor niet-professionelen beschikbaar is in Vlaanderen en Nederland.

13. EVOLUTIE IN WIJNSTIJLEN

13.1 Top Appellaties

Zie hieronder de prijsevolutie gedurende de laatste 5 jaar: het gemiddelde van deze 5 jaren en de prijsevolutie in ieder jaar:

De wereldwijde premium wijnmarkt heeft, na een boom in 2021-2022 slecht gepresteerd in 2023-2024. In 2025 zijn we echter een minder slechte prestatie, vooral naar het einde van het jaar.
De verdere prijsdaling van Bordeaux ligt in lijn met de langetermijntrend
De subindexen voor Bourgogne, Champagne, Italië en vooral Spanje hebben de storm beter doorstaan. Deze trend hangt ook samen met
- De evolutie in het smaakprofiel. Zoals Tom Ieven (ex-sommelier Hof Van Cleve) stelt: “Waar de meeste liefhebbers vroeger krachtigere en intensere wijnen dronken, zoeken ze nu meer finesse en elegantie in wijn. Een goede evolutie!“
- De perceptie dat Spaanse wijnen een betere prijs/ kwaliteit hebben

Zie hier het aanbod van Vina Mundi in dit top gamma.

13.2. Bubbels

Dé trend in mousserende wijnen is dat bubbels niet enkel meer geserveerd worden als aperitief en bij speciale gelegenheden, maar dat de bubbels gewoon de gelegenheid zijn geworden. Zoals Lilly Bollinger stelde: "I drink it when I'm happy and when I'm sad. Sometimes I drink it when I'm alone. When I have company I consider it obligatory. I trifle with it if I'm not hungry and drink it when I am. Otherwise I never touch it, unless I'm thirsty."
Een andere duidelijke trend is dat de bubbels droger worden: het aandeel van Extra Brut en Brut Nature groeit uitzonderlijk snel. Bijvoorbeeld Dom Pérignon was vroeger een Brut (max 12 gr suiker/ liter) maar in recente vintages is het meestal een Extra Brut (max 6 gr suiker/ liter)
Top champagnes worden meer en meer opgenomen in portfolio's van investeerders

13.3. Rosé

In de voorbije jaren zagen we een trend naar “Rosé all day” hetgeen impliceerde dat sommige wijnhandels een aanbod hadden van tientallen prettige en goedkope rosés die nauwelijks van elkaar verschilden. Het marktaandeel van rosé wijnen steeg van 6% in 2000 naar 10% in 2025.

Sinds enkele jaren zien we in de rosé markt een trend van premiumisatie. Het feit dat LVMH [reeds (mede)eigenaar van verscheidene top wijnhuizen] begin 2020 een meerderheid heeft genomen in Château d'Esclans met de bedoeling het wereldwijde marktaandeel te versterken van de top cuvées van Château d'Esclans [zoals Garrus (+/- 130 €/ fles en een gemiddelde score van 93 op 100)] is een stap in deze richting.

13.4. Witte wijnen

Jarenlang werd witte wijn door velen gezien als een soort opwarming voordat het tijd was om het echte spul (de rode wijn) te drinken. Witte wijn is echter veel populairder geworden:

Makkelijker drinkbaar: frisser, lichter, lager in alcohol (gemiddeld 3% lager dan rood) en minder tannines
Witte wijnen pairen beter met hedendaagse keukens gebaseerd op vis, seafood, groenten, lichte maaltijden en Aziatische en spicy gerechten.
Consumenten zien witte wijn als een gezonder alternatief voor bier en cocktails.
Aanbod verbetert (meer kwaliteit en variëteit)
Wijnliefhebbers die het frisse profiel van dagdagelijkse witte wijnen apprecieren, beginnen ook interesse te tonen voor meer kwalitatieve stijlen met een langere rijpingsperiode.